Handig om weten: vrijdag is de heilige dag in Iran, zo’n beetje onze zondag. En op donderdag begint het weekend al voelbaar te zijn, afgaande op gesloten deuren hier en daar. Of zaterdag en zondag ook een vorm van weekend met zich meebrengen weten we nog niet, alleen moeten we vaststellen dat sluitingsuren en -dagen zich momenteel nog onder een sluier van geheimzinnigheid bevinden (lange siesta’s zijn zeker ook medeschuldig). Enfin, onze laatste dagen Teheran waren stukken relaxter dan de eerste, maar helemaal zelf kozen we daar niet altijd voor, als u begrijpt wat we bedoelen.

Hoogtepunten waren het Nationaal Archeologisch Museum, met indrukwekkende vondsten uit de tijd der Achaemeniden, Seleuciden, Parthen, Sassaniden, … , een diner in een traditioneel restaurant, waar we op een familiefeestje terechtkwamen met live muziek (met zo’n zanger/verteller met een belletje die je je onmiddellijk in een documentaire van Michael Wood doet wanen), op adem komen in de schitterende parken, rustpunten in de hectische stad, het wisselen van geld (we stapten buiten een slordige 7 miljoen Iraanse Rial; zeker 3 Iraniers kwamen ons waarschuwen om toch maar voorzichtig te zijn). Ik wed dat Marie het nog wel even zal hebben over een paar blundertjes of tegenvallertjes. Te onthouden: het per abuis binnengestapte museum gewijd aan martelpraktijken (met rondleiding, geen ontkomen aan!) en het missen van de fantastische collectie moderne kunst van het Teheran Museum of Contemporary Art t.g.v. een tijdelijke tentoonstelling rond textiel en kostumering.

Gisterenavond dan de nachttrein genomen naar het zanderige Yazd. De warme woestijnlucht van Centraal-Iran in je gezicht voelen blazen door de platte raampjes van de gang langs de slaapcoupe’s: per spoor voel je je toch stukken meer on the road dan met het vliegtuig. Om 4u07 stonden we op het perron van een van ’s werelds oudste steden. Het had voor mijn part ook wat later mogen zijn. Na een uitgelopen dut in het Silk Road Hotel verkenden we de oude binnenstad: lemen huizen, muren van modder, smalle steegjes met puntige bogen, life in slow motion. Tussen twee rotswoestijnen was Yazd ooit het centrum van het Zoroatrianisme. Morgen zoeken we nog een paar tempel(resten) op. Vandaag domineren windtorens (airco avant la lettre) en minaretten het stadsbeeld. Een schitterend paar van die laatste bekronen de Jameh Moskee, een hoogtepunt van vroege Islamarchitectuur. Je waant je in Uzbekistan, op pleinen van sprookjes van duizend-en-een-nacht, in het sprookjesachtige Samarqand.

Na wat setting sun-pictures vanop het dak van ons hotel beleven we nu internet tussen lemen muren (of toch bijna). It’s a small world. Westers nieuws bereikt ons met mondjesmaat, zoals b.v. de toursoap (wat is er toch aan de hand? Rasmussen eruit? en nu?), Turkse verkiezingen (hier uiteraard fel aangemoedigd vanuit bepaalde hoek), Iraknieuws. Vanuit Belgie (’Belzjiek’ hier) echter niets.

Morgen Zoroaters vuurcultus bekijken, meer nieuws volgt.

Ik lig op mijn buik in het gras van Park-e-Shahr, hartje Teheran. Na het Nationaal Museum, een ondrinkbare koffie en een broodje tonijn scheidden nog 4 uren ons van het avondmaal, zonder zinvollere invullingsmogelijkheden dan snurken in het park met een vlieg op je neus (dit gaat over Pieter). Nog 24 uur in deze miljoenenstad, omdat we te laat vervoer regelden. Ik zie puberjongens die al een halfuur op fit-o-metertoestellen zitten te gluren, en ik vertik het me af te vragen of ik aanstootgevende dingen doe (liggen! op de grond! met uw schoenen uit!). Ik zie een oude man op een schommel, bermen in aanleg, pingpong-tafels, waterpijpen, een gehaaste boodschapper die een short-cut door het park neemt, volleyballers met een voetbal, een kind dat zijn vrachtwagen tot de nok vult met grassprieten en vervolgens voor een lekstok verpatst aan zijn moeder, die op een krant in het gras bijzonder gesluierd zit te wezen. Het zou m.a.w. de vader kunnen zijn.

Pieter zijn been schokt - hij slaapt echt nu. Het is wachten op een neerwaartse denappel, of op zedenpolitie. Al schat ik de kans groter gesnapt te worden door onze overbezorgde hotelmanager.

Liggen en kijken. Zou ik in Gent ook eens moeten doen.

Teheran valt me prima mee, dank u. Toch enkele addertjes …

Op straat lopen en je bekeken voelen, omdat je geen aangepaste kledij draagt. Naar een buurt vol vrouwenwinkels afzakken, waar uit het magazijn een buitennissig grote maat wordt opgediept. 20 vrouwen die zich van vier paskamers bedienen, stuiven uiteen wanneer eentje voor jou wordt ontruimd. Geen flauw benul hebben van de stijl waarin je je manto graag wil (denkt u daar wel eens over na?), en 10 euro lichter buitenkomen in een gewaad dat je thuis hooguit als peignoir zal bezigen.

Door de hotelbaas (getinte uilenbril, broek tot onder de oksels, zenuwachtig, pijnlijk behulpzaam, struikelend over zijn ‘engels’: de Author’s Choice in de Middle East Lonely Planet …) gekeurd worden op je kledij, waarbij blijkt dat mijn hals te zichtbaar is. Beschamend. Verwacht worden je schuldig te voelen om je westerse kledij. Apart.

Voelen dat je hoofddoek al een halfuurtje verkeerd zit: een beetje zoals merken dat je rits openstaat. Die zit gelukkig verborgen achter mijn manto.

En dat theegedrink op elk uur van de dag: verhoogt het sauna-gevoel alleen maar … Warme lucht overal, een micro-stoom-klimaat binnenin mantel en hoofddoek, en dan nog warme thee drinken? Hopelijk went het. (En rap een beetje).

Het verkeer dan: zebrapaden, achteruitkijkspiegels, pinkers, rode lichten: weggesmeten geld. Beeld je een kruispunt in, waar uit vier hoeken beige Paykans elkaar naderen. Ze stevenen onvervaard op elkaar af, omdat de balans tussen assertiviteit en hoffelijkheid hier aggressief naar het eerste overhelt. Amerikaanse films zouden gretig van de situatie gebruik maken om een massabotsing te ensceneren, met slippende banden en tollende vehikels, maar hier ontwijkt iedereen elkaar wonderlijk. Zelfs opgelucht ademhalen zit er niet in; of dat aan routine of aan aangeboren cool ligt, is onduidelijk.

Ik klink wel een onverdraagzame westerling, die verandering maar moeilijk trekt; niets is minder waar. Met handen, voeten, verkeerd uitgesproken Perzische woordjes en onbegrepen Engels iets proberen uitleggen, doet elk greintje eigendunk smelten. Vers en verwarrend, zo heb ik ze het liefst, de reizen …

Van alles wat je op voorhand over Teheran hoort (geen mooie stad, overvol, heet, druk, hectisch), is er een ding dat bij uitstek klopt: de absolute verkeerschaos -Athene of Mexico City zijn er niets bij. Alsof het devies is “als het maar vooruit gaat!”, lapt iedereen regel, gebod en verkeerslicht aan z’n laars. De straat oversteken komt dan neer op een avontuur van de pas inhouden of versnellen om doorheen slierten auto’s en motorfietsen te laveren die langs je heen denderen. Verder kan je over zuid-Teheran zeggen: te veel, te luid. Het is echt zoeken naar een rustpunt in die chaos. Gelukkig zijn die er: park-e Shahr (theehuis met waterpijp en dizi-gerecht), het Golestanpaleis (uit de tijd van de Qajar-heersers), Park-e Jamshidiyeh (een rotsige klim op een flank van de Alborzbergen brengt je doorheen een prachtig aangelegd park met verbluffend zicht op de gonzende in smog gehulde hoofdstad aan je voeten). Op de terugweg van dat laatste park gingen we gisterenavond eten in een classy restaurant in Noord-Teheran: de lanen zijn er breed, de  gebouwen nieuw, monumentaal en duur. Zo’n beetje zoals het duo Rawalpindi-Islamabad, waar je een hectische oude stad naast een modern complex vol zakenwijken hebt.

Het beste wat Teheran voor het overige te bieden heeft, zijn de musea. Straks gaan we naar het Nationaal Museum, vol kunstschatten uit het fantastisch Perzisch verleden, en later doen we nog het museum voor moderne kunst. Vanavond of morgen (nog even transport afwachten) verlaten we de hoofdstad -geen moment te vroeg, als je’t mij vraagt, ik kweek hier zowaar een punthoofd in die hete drukte. Volgende bestemming: Yazd, gelegen tussen twee woestijnen, centrum van het oude Zoroastrianisme. Later meer daarover.

NB Het tijdverschil Iran-Belgie bedraagt anderhalf uur.