Nou, die toegangspoort is wel leuk, maar de rest, nuja, veel soeps is het niet, niet echt de moeite, aldus de commentaar van een Nederlander die net voor ons Persepolis bezocht had. Persepolis: hart van het oude Perziche rijk, waar in een gigantisch paleizencomplex jaarlijks op 21 maart de afgevaardigden van de onderworpen volkeren tribuut moesten komen betalen aan de Grote Perziche Koning. Alexander De Grote zou na een braspartij dat symbool van de Perziche macht verwoest hebben, tot groot vermaak van zijn benevelde feestgenoten. Veel schiet er dus niet over van het eens zo machtige Persepolis, maar afgaande op verhalen en beschrijvingen is er weinig verbeelding nodig om je voor te stellen hoe grandioos het allemaal moet geweest zijn.

’s Ochtends half 8: als eerste bezoekers bestijgen we de monumentale trappen die naar het verhoogd stenen platform leiden waarop de paleizen opgetrokken zijn. De treden zijn bewust zo klein gemaakt zodat de hoogwaardigheidsbekleders waardig naar boven konden schrijden. Eens boven weet je het al, zonder ook maar een seconde twijfel: de toegangspoort van Artaxerxes, of Poort Van Alle Volkeren, straalt zoveel kracht, monumentaliteit, verfijning, uit, dat elk voorbehoud ogenblikkelijk verdwijnt. Wat je daar ziet is bezwaarlijk gewoon of normaal te noemen. Twee gevleugelde leeuwen begroeten je, twee andere staren je na wanneer je doorheen de gang met nissen voor wachters naar het paleis van de 100 zuilen gaat. Acht kolossale toegangspoorten, tot in de fijnste details afgewerkt, omzomen een gigantische ruimte, gestut door 10 x 10 zwarte zuilen. In de wanden brandden ooit tientallen lampen in alcoven. Wat verderop kom je in een trappenhal, waar in bas-reliefs op de muren langs de treden alle volkeren afgebeeld zijn die belasting komen betalen. Bovenaan de trap betreed je de (of het?) Apadana, de grote audientiehal. Op een paar zuilen na compleet verdwenen, maar alleen al denken aan een plafond bovenop die paar pilaren, doet je duizelen. Overal ook de symbolen van de zoroatrische godsdienst aanwezig. En leeuwen, lotusbloemen, Meden en Perzen, stieren, …

In de harem van Xerxes is nu een klein museum gevestigd. De bronzen trompetten waarmee de audientie afgekondigd werd, zijn er nog te zien. Boven de site is in de rotsen een gigantisch graf uitgehouwen, van een van de Perziche koningen (ik gok op Artaxerxes III). Een paar kilometer verderop doemt in de verte nog een rotswand op, waar je in ware Indiana Jones-stijl (denk aan Petra in Jordanie) nog eens vier graven hoog in de rotsen uitgehakt en gebeeldhouwd ziet. Hier zijn grote Perziche koningen (een paar Dariussen en Cyrussen) aan de gieren gevoerd. Hun beenderen zijn er in prachtig versierde graven gelegd. Latere Perziche koningen hebben er beeldhouwwerken en inscripties (over b.v. een onverwinning op de Romeinse keizer Philippus Arabs) aan toegevoegd.

Zonder enige twijfel: toe te voegen aan het rijtje Forum Romanum+Collossuem, Akropolis, … Niet zonder fierheid gedenk ik de Grieken die in Marathon en Salamis het Perziche gevaar afwendden, maar dat doet geenszins afbreuk aan het superieure Persepolis. Petje af, voor die Perzen.